Δευτέρα, 1 Απριλίου 2013

11 δύσκολες ερωτήσεις που μπορεί να σας κάνει ένα νήπιο

                                                   
Μαμά θα πεθάνεις κι εσύ;
Η καλύτερη απάντηση: «Όλοι οι άνθρωποι πεθαίνουν κάποια στιγμή. Απλώς αυτό γίνεται μετά από πάρα πολλά χρόνια. Όταν οι άνθρωποι μεγαλώνουν πολύ, μα πάρα πολύ, πηγαίνουν ψηλά στον ουρανό κοντά στα αστέρια, ενώ το σώμα τους το αφήνουν στη γη, απ’ όπου και δημιουργήθηκαν».
Ο τρόπος που πρέπει ένας γονιός να μιλήσει στο παιδί για τον θάνατο έχει καταρχήν να κάνει με την θρησκευτική πεποίθηση του κάθε γονιού. Αν, δηλαδή, το παιδί μεγαλώνει σε έντονα χριστιανικό περιβάλλον ο γονιός μπορεί στην ερώτηση «γιατί πεθαίνουμε;» να απαντήσει ότι «όλοι οι άνθρωποι κάποια στιγμή φεύγουμε για να συναντήσουμε τον Θεούλη». Καλό είναι να αποφύγουμε απαντήσεις όπως «ο Θεούλης τον/την πήρε κοντά του», γιατί είναι πιθανό το παιδί να νιώσει άνευ λόγου μίσος απέναντι στα ‘πιστεύω’ της οικογένειας, ενώ μία απάντηση όπως «ο τάδε έφυγε και δεν θα επιστρέψει’ ίσως δημιουργήσουν στο παιδί έντονα αισθήματα ανασφάλειας.
Αν δεν θέλουμε να δώσουμε μία απάντηση με θρησκευτικές προεκτάσεις στο παιδί μπορούμε, μιλώντας όσο πιο απλά γίνεται, να εξηγήσουμε με ειλικρίνεια τι συνέβη στο άτομο που πέθανε. Σημαντικό είναι να χρησιμοποιούμε ξεκάθαρο λεξιλόγιο, όπως «πέθανε» και «θάνατος» και όχι διφορούμενες λέξεις, όπως «έφυγε», «χάθηκε», «πήγε στον ουρανό» κ.λ.π. για να μην δημιουργήσουμε σύγχυση στο παιδί.
Αν αντιλαμβανόμαστε ότι το παιδί μπορεί να νιώθει ενοχές για τον θάνατο κάποιου κοντινού προσώπου το διαβεβαιώνουμε ότι τίποτα από αυτά που μπορεί να σκέφτεται δεν ισχύει και επισημαίνουμε ότι δεν θα μπορούσε κανείς να κάνει κάτι για να αποτραπεί αυτός ο θάνατος.
Σε κάθε περίπτωση πρέπει να ακούσουμε προσεκτικά αυτά που έχει να πει το παιδί, να απαντήσουμε με σαφήνεια τις ερωτήσεις του και να εξηγήσουμε στο παιδί τι θα γίνει από εδώ και πέρα για να το βοηθήσουμε να νιώσει ασφάλεια γιατί έχουμε τον έλεγχο των πραγμάτων. Η ζωή συνεχίζεται με ελπίδα και αυτό πρέπει να το τονίσουμε στο παιδί.

Μαμά, γιατί δεν μένουμε μαζί με τον μπαμπά;
Η καλύτερη απάντηση: «Όταν γεννήσαμε εσένα αγαπιόμασταν πολύ. Θέλαμε και είχαμε αποφασίσει να μένουμε στο ίδιο σπίτι και να κοιμόμαστε στο ίδιο κρεβάτι. Τώρα δεν αγαπιόμαστε τόοοσο πολύ ώστε να μένουμε στο ίδιο σπίτι και να κοιμόμαστε μαζί. Έτσι αποφασίσαμε να ζούμε σε ξεχωριστά σπίτια, αλλά αυτό δεν σημαίνει όμως ότι και οι δυο μας δεν σε αγαπάμε πάρα πολύ».

Μπαμπά, γιατί φιλάς τη μαμά;
Η καλύτερη απάντηση: «Γιατί την αγαπώ πολύ και οι άνθρωποι όταν αγαπάνε μπορούν να φιλάνε και να χαϊδεύουν ο ένας τον άλλον δείχνοντας έτσι τα αισθήματά τους».

Μαμά, γιατί αυτός ο κύριος δεν έχει χέρι;
Η καλύτερη απάντηση: «Γιατί δυστυχώς ίσως μετά από κάποια ασθένεια ή κάποιο ατύχημα χρειάστηκε οι γιατροί να του το κόψουν για να του σώσουν τη ζωή και να μπορέσει να ζήσει έστω κι έτσι».

Μπαμπά, αυτοί οι κύριοι γιατί φιλιούνται;
Η καλύτερη απάντηση: «Δεν είναι συνηθισμένο, αλλά κάποιοι άνθρωποι, όπως αυτοί οι κύριοι, αγαπιούνται μεταξύ τους όπως η μαμά σου αγαπάει εμένα, χωρίς να έχει σημασία αν είναι και οι δύο άντρες».

Γιατί γίνονται οι πόλεμοι;
Πολλές φορές τα παιδιά απορούν για το τι είναι ο πόλεμος. Πρόκειται για μια απορία που μπορεί να γεννηθεί και λόγω εικόνων που προβάλλουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, προκαλώντας του φόβο μήπως ζήσει το ίδιο. Καταρχήν καθησυχάζουμε το παιδί ότι ο πόλεμος δεν είναι ένα συχνό φαινόμενο που εμφανίζεται από τη μια μέρα στην άλλη άνευ λόγου.
Η καλύτερη απάντηση: Εξηγούμε ότι οι χώρες επικοινωνούν και συνεργάζονται μεταξύ τους μέσω των πολιτικών αρχηγών. Κάθε εκπρόσωπος μιας χώρας λειτουργεί με γνώμονα το καλό της χώρας του. Μερικές φορές τα συμφέροντα των χωρών συγκρούονται. Στις περιπτώσεις αυτές γίνονται διαπραγματεύσεις για να λυθούν οι διαφωνίες και αν στην εσχάτη των περιπτώσεων δεν λυθούν, γίνεται πόλεμος όπου κάθε χώρα μάχεται στρατιωτικά για να επιβληθεί η ισχυρότερη. Μπορούμε να συζητήσουμε και για τις αντιπολεμικές οργανώσεις που μάχονται για την ειρήνη στον κόσμο και για ότι άλλες απορίες δημιουργηθούν στα παιδιά την ώρα της συζήτησης.
Πώς γεννιούνται τα μωρά;
Η καλύτερη απάντηση: «Από την αγάπη και την αγκαλιά του μπαμπά και της μαμάς. Τα μωράκια μεγαλώνουν στην κοιλιά της μαμάς τους και συνήθως μετά από εννιά μήνες, που έχουν μεγαλώσει λιγάκι, είναι έτοιμα να βγουν από την κοιλιά και να γνωρίσουν τον κόσμο. Όπως έκανες κι εσύ».
Δεν πρέπει: α) Να νιώσουμε αμηχανία. Στην περίπτωση που το νιώσουμε καλό είναι να μην το καταλάβει το παιδί. Οι γονείς πρέπει να είναι ανοιχτοί σε συζητήσεις ακόμη και σε θέματα σεξουαλικής φύσης. Για oποιοδήποτε θέμα το σημαντικό είναι η σωστή πληροφόρηση. β)Να διαστρεβλώσουμε την αλήθεια. Η διαστρέβλωση της αλήθειας μπορεί να έχει αρνητικό αντίκτυπο σε διάφορους τομείς. Καταρχήν δε βοηθάμε το παιδί να αποσαφηνίσει αυτό που θέλει. Επίσης σκεφτείτε για παράδειγμα το πως θα αισθανθεί το παιδί αν σε μια συζήτηση με τους φίλους του τον κοροϊδέψουν για κάτι που θα πει και θα απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Από την σχολική ηλικία (και με τα κατάλληλα λόγια από την προσχολική ηλικία) μπορούμε να πληροφορήσουμε το παιδί ότι τα γεννητικά όργανα ανδρών-γυναικών διαφέρουν, ότι ο μπαμπάς παράγει «σποράκια»- τα σπερματοζωάρια-, η μάμα έχει «αυγουλάκια»-τα ωάρια- και όταν αυτά ενωθούν στο σώμα της μαμάς, γίνεται το έμβρυο-μωρό που μεγαλώνει στην κοιλίτσα της μαμάς για περίπου 9 μήνες.


Μαμά, γιατί πρέπει να πας στη δουλειά;
Η καλύτερη απάντηση: «Γιατί μου αρέσει πολύ η δουλειά μου, είναι καλό που δουλεύω και επιπλέον κερδίζω κάποια χρήματα που μας επιτρέπουν να ζούμε καλύτερα, να αγοράζουμε όμορφα πράγματα, όπως ρούχα, παιχνίδια ή βιβλία».

Τι είναι το σεξ;
Σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να λέμε στα παιδιά ψέματα του τύπου «τα παιδιά τα φέρνει ο πελαργός» για να εξηγήσουμε γιατί οι άνθρωποι κάνουν σεξ, αν και ο λόγος αναπαραγωγής μπορεί να είναι μία καλή απάντηση. Προτείνεται στους γονείς να αγοράσουν ένα απλό βιβλίο με εικόνες για το ανθρώπινο σώμα και να εξηγήσουν βήμα-βήμα αλλά με πολύ απλά λόγια πώς γίνεται η αναπαραγωγή, αλλά και να επισημάνουν πως αντίστοιχα λειτουργούν και τα ζώα. Σημαντικό είναι να μη δείξουν ότι ντρέπονται και νιώθουν αμηχανία –να απενοχοποιήσουν, δηλαδή, το σεξ στα μάτια των παιδιών σαν κάτι πολύ φυσικό. Τέλος, οι γονείς πρέπει να λένε τα ίδια πράγματα για το σεξ είτε το παιδί τους είναι κορίτσι είτε είναι αγόρι.

Γιατί με χτύπησε;
Ένα τεράστιο κεφάλαιο στην ζωή των παιδιών είναι η βία, είτε αυτή προέρχεται ως μακρινή εικόνα από την τηλεόραση, είτε ως προσωπική εμπειρία. Ξεκινώντας από τους εξωγενείς παράγοντες, οι γονείς πέρπει να ελέγχουν αυτά που βλέπουν τα μικρά παιδιά στην τηλεόραση, ώστε να μην έρχονται σε επαφή με σκηνές βίας και φυσικά να μην αφήνουν τα μικρά παιδιά να βλέπουν θρίλερ.
Αν το παιδί επιδεικνύει βίαιη συμπεριφορά αυτό πιθανώς έχει να κάνει με το ότι γίνεται παραλήπτης βίαιης συμπεριφοράς στο σπίτι, αν π.χ. το χτυπάνε οι γονείς του ή αν βλέπει τους γονείς να χτυπούν ο ένας τον άλλον. Σε αυτή την περίπτωση το πρόβλημα ξεκινά από τους γονείς και θα πρέπει να ζητήσουν βοήθεια από ειδικό τόσο για την μεταξύ τους σχέση όσο και για την συμπεριφορά του παιδιού. Το παιδί κάνει πάντα αναπαραγωγή των πραγμάτων που ζει στο σπίτι και στον έξω κόσμο.
Μπορεί, όμως, το παιδί να αντιμετωπίζει βίαιη συμπεριφορά στο σχολείο. Να δέχεται επίθεση από συμμαθητές του ή να γίνεται μάρτυρας βίαιης συμπεριφοράς προς άλλα παιδιά. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει καταρχήν να μιλήσουμε στο παιδί για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Να του εξηγήσουμε ότι κανείς δεν έχει δικαίωμα στο σώμα του άλλου. Να του εξηγήσουμε ότι ο λόγος είναι πάντα προτιμότερος από την πράξη όταν κάτι μας θυμώνει.
Στην συνέχεια θα πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς ποιος είναι ο «θύτης» της βίας: Είναι κάποια ομάδα παιδιών; Είναι ένα μεμονωμένο παιδί; Θα πρέπει επίσης να μάθουν γιατί συμβαίνουν αυτά τα περιστατικά και φυσικά να απευθυνθούν τόσο στους δασκάλους του σχολείου όσο και στον σύλλογο γονέων ή απευθείας στους γονείς των παιδιών που ξεκινούν την βία.

Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να προστατεύουμε τα παιδιά μας από την βία. Να μην παροτρύνουμε να απαντά το παιδί με βία αλλά αν αυτή δεν σταματήσει και το παιδί νιώσει ότι κινδυνεύει να του μάθουμε να υπερασπίζεται τον εαυτό του.
Γιατί δεν έχουμε χρήματα;
Οι περισσότερες οικογένειες στην σημερινή Ελλάδα βιώνουν οικονομικές δυσκολίες που είναι σχεδόν αδύνατο να μην υποπέσουν στην αντίληψη των παιδιών. Δεν θα πρέπει, όμως, τα παιδιά να μπαίνουν στην αγωνία των παιδιών για τα χρήματα, γιατί κάτι τέτοιο μπορεί να τους δημιουργήσει μεγάλες ανασφάλειες.
Οι γονείς, ανεξάρτητα από την οικονομική τους κατάσταση, είναι υπεύθυνοι να προστατεύσουν τα παιδιά από τον φόβο και το άγχος που μπορεί να δημιουργήσει η έλλειψη χρημάτων. Ανάλογα, λοιπόν, με την ηλικία του παιδιού θα πρέπει οι γονείς να εξηγήσουν στο παιδί με απλά λόγια και με ειλικρίνεια ότι τα πράγματα θα είναι για κάποιο καιρό περιορισμένα, αλλά δεν θα πρέπει να σπείρουν τον πανικό. Καλό είναι, λοιπόν, οι γονείς να απομακρύνουν τα παιδιά από οικονομικές συζητήσεις και να μην χρησιμοποιούν εκφράσεις όπως «θα πεινάσουμε» ή «θα καταστραφούμε».
Είναι, τέλος, σημαντικό να προσπαθήσουν να διατηρήσουν το πρόγραμμα των παιδιών όσον αφορά την εκπαίδευσή τους, το φαγητό τους, τον ύπνο και το παιχνίδι τους, καθώς η καθημερινή αυτή ρουτίνα δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας στα παιδιά.

Πριν απαντήσετε σκεφτείτε…Κάθε φορά που το παιδί σας αρχίζει μια φράση μ’ ένα «γιατί…», εσείς δεν έχετε παρά να του απαντήσετε με όσο το δυνατόν πιο απλό και κατανοητό τρόπο δίνοντάς του την εντύπωση ότι έχετε πάρει στα σοβαρά την ερώτησή του.
Απαντήστε του πάντα καθαρά και ολοκληρωμένα, χρησιμοποιώντας λεξιλόγιο που μπορεί να αντιληφθεί ανάλογα με την ηλικία του.
Μην πέσετε στην παγίδα να δώσετε πληροφορίες για πράγματα που δεν ρώτησε. Οι πολλές λεπτομέρειες δημιουργούν σύγχυση, θα το μπερδέψουν και ενδεχομένως να καταλήξουν σ’ ένα επόμενο «γιατί».
Προσπαθήστε να δείχνετε υπομονή ακόμα κι όταν επαναλαμβάνει τις ίδιες ή κάνει τις πιο απίθανες ερωτήσεις.
Μπορείτε να δοκιμάσετε να απαντήσετε στην ερώτησή του με ερώτηση, π. χ., «Εσύ τι νομίζεις;». Από την απάντησή του μπορεί να κατανοήσετε περισσότερο και τον τρόπο σκέψης του.
Τα παιδιά χρειάζονται αγάπη και όρια –λέξεις συνώνυμες με την προστασία. Αν στο σπίτι υπάρχει ηρεμία και καλή επικοινωνία ανάμεσα στους γονείς και το παιδί οι ‘άβολες’ συζητήσεις και οι προβληματισμοί θα λυθούν με απλό και φυσικό τρόπο», καταλήγει η ίδια.
 

Δεν υπάρχουν σχόλια: