Δευτέρα, 11 Μαρτίου 2013

Τα έθιμα του γάμου..

Tα γνωρίζουμε και τα τηρούμε... Ξέρουμε όμως την προέλευσή τους;
Οι γάμοι έχουν αμέτρητα έθιμα, κάποια από αυτά τα έχουμε συνηθίσει και κάποια άλλα όχι. Εδώ παραθέτουμε τα πιο γνωστά και συχνά από αυτά και την προέλευσή τους...
1. Το λευκό χρώμα του νυφικού πρωτοεμφανίστηκε στη Βικτωριανή εποχή και λέγεται πως ήταν ένας τρόπος για να προωθήσουν τη δαντέλα αλλά και για να περιορίσουν οι μονάρχες τους γάμους ανάμεσα στις πλούσιες οικογένειες μιας και ένα λευκό φόρεμα ήταν πολύ εύκολο να καταστραφεί.
2. Το πέταγμα της ανθοδέσμης από τη νύφη μετά το γάμο εμφανίστηκε κατά τον μεσαίωνα καθώς οι ελεύθερες κοπέλες κυνηγούσαν τη νύφη για να της κόψουν ένα κομμάτι από το φόρεμά της. Προκειμένου λοιπόν η νύφη να το σώσει, εμφανίστηκε η ανθοδέσμη.
3. Το λουλούδι στο πέτο που φορούν οι γαμπροί, προέρχεται από τους ιππότες που φορούσαν στη στολή τους τα χρώματα της αγαπημένης τους σαν σύμβολο αιώνιας πίστης και αγάπης μέχρι το θάνατό τους.
4. Το μονόπετρο δαχτυλίδι αρραβώνα έχει τις ρίζες του στην Ιταλία επειδή τον 15ο αιώνα οι Ιταλοί πιστεύανε πως οι φλόγες της αγάπης δημιουργούσαν τα πολύτιμα πετράδια και συγκεκριμένα τα διαμάντια, τα οποία αντιπροσώπευαν την αιώνια και παντοτινή αγάπη. Το συγκεκριμένο έθιμο εφαρμόστηκε όταν ο γαμπρός ήθελε να αποκτήσει τη νύφη του. Δίνοντας κάτι συμβολικό, όπως το δαχτυλίδι, της υποσχόταν ότι θα την παντρευτεί με αντάλλαγμα μεταξύ άλλων την προίκα και την κοινωνική της θέση. 
5. Τα κουφέτα, έχουν τις ρίζες τους στην αρχαία Ελλάδα. Οι αρχαίοι ημών πρόγονοι συνήθιζαν να ανακατεύουν αμύγδαλα και αργότερα καρύδια με μέλι. Το αμύγδαλο ως καρπός συμβολίζει τη γονιμότητα ενώ το γλυκό (μέλι-ζάχαρη) και πικρό (αμύγδαλο-καρύδι) συμβολίζουν τις κοινές χαρές και λύπες που θα περάσει το ζευγάρι.
Πολύ αργότερα, κατά το 13ο αιώνα εμφανίστηκαν στη Γαλλία τα κουφέτα με αμύγδαλο επικαλυμμένο με ζάχαρη. Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή η συνήθεια συνεχίζεται και στις μέρες μας με την μορφή της μπομπονιέρας ή του βάζου με μέλι και καρύδια.
6. Όσον αφορά στον αριθμό των κουφέτων, παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι πιστεύουν ότι θα πρέπει να είναι ζυγός, κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Πλέον, έχει επικρατήσει η πεποίθηση ότι ο αριθμός θα πρέπει να είναι μονός, δηλάδη να διαιρείται μόνο με τον αριθμό 1 και τον εαυτό του. Αυτό υποτίθεται συμβολίζει το αδιαίρετο του ζευγαριού και ότι τίποτα και κανένας δεν μπορεί να τους χωρίσει παρά μόνο ο θάνατος (το 1) ή οι ίδιοι με τη συμπεριφορά τους. Στους γάμους στην Ιταλία βάζουν στις γαμήλιες μπομπονιέρες 5 κουφέτα που συμβολίζουν τις πέντε ευχές προς τους νεόνυμφους, υγεία, πλούτο, ευτυχία, γονιμότητα και μακροζωία. 
7. «Κάτι παλιό, κάτι νέο, κάτι δανεικό, κάτι μπλε». Με προέλευση από τη Βικτωριανή εποχή, το «κάτι παλιό» είναι η χρησιμοποιημένη καλτσοδέτα που δίνεται στη νύφη από μία ευτυχισμένη παντρεμένη γυναίκα. Το «κάτι νέο» δεν είναι ένα συγκεκριμένο αντικείμενο. Είναι οτιδήποτε καινούριο και σίγουρα συμβολικό. Συνήθως είναι καινούρια παπούτσια. Το «κάτι δανεικό» δίνεται στη νύφη από την οικογένειά της ως δείγμα αγάπης, το οποίο και πρέπει να επιστρέψει για καλή τύχη. Συνήθως είναι κάποιο κόσμημα το οποίο και αποτελεί οικογενειακό κειμήλιο. Τέλος το «κάτι μπλε» συμβολίζει πίστη και δέσμευση. Για παράδειγμα, οι νύφες στο αρχαίο Ισραήλ φορούσαν μπλε κορδέλες στα μαλλιά οι οποίες συμβόλιζαν την αφοσίωσή τους στον μέλλοντα σύζυγό τους.
8. Πολλές νύφες επιλέγουν να φορέσουν μια καλτσοδέτα την ημέρα του γάμου τους, αρκετές φορές μάλιστα σε μπλε χρώμα ώστε να τη συνδυάσουν και με το «κάτι μπλε» που πρέπει να έχουν πάνω τους βάσει του εθίμου. Από πού ξεκίνησε όμως αυτή η «μανία» με τις καλτσοδέτες;
Για όλα «φταίνε» οι Άγγλοι. Κατά την αγγλική παράδοση, το πέταγμα της καλτσοδέτας είχε τη δική του σημασία. Οι καλεσμένοι ορμούσαν στο δωμάτιο της νύφης, της έκλεβαν τις κάλτσες και τις πετούσαν ένας-ένας στον αέρα με σκοπό να προσγειώσουν μία από τις δύο πάνω στην μύτη του γαμπρού. Αυτός που θα τα κατάφερνε θα ήταν ο επόμενος που θα παντρευόταν. Αυτό το έθιμο ήταν εξαιρετικά δημοφιλές μέχρι και τον 14ο αιώνα, κάνοντας την καλτσοδέτα το απαραίτητο αξεσουάρ για τη νύφη και το αγαπημένο γαμήλιο παιχνίδι των καλεσμένων.
Σήμερα, η καλτσοδέτα είθισται να φοριέται στη μέση του μηρού της νύφης και, κατά την διάρκεια της γαμήλιας δεξίωσης, να αφαιρείται από τον γαμπρό (συνήθως με τα δόντια, για έξτρα θέαμα), ο οποίος έπειτα την πετάει σε κάποιον από τους ανύπαντρους καλεσμένους. Αν θέλετε να ακολουθήσετε πιστά το έθιμο και να το φτάσετε μέχρι το τέλος, τότε ο νεαρός που θα πιάσει την καλτσοδέτα θα πρέπει να την φορέσει στην κοπέλα που θα έχει πιάσει την ανθοδέσμη, ώστε να επωφεληθούν και οι δύο από την «τύχη» που φέρνει.
9. Ξέρατε ότι ο πρώτος λαός που χρησιμοποίησε τις βέρες ήταν οι Αρχαίοι Αιγύπτιοι; Τη θεωρούσαν ως ένα σύμβολο ατέλειωτης αγάπης, καθώς το δαχτυλίδι δεν έχει ούτε αρχή ούτε τέλος! Οι χρυσές βέρες μάλιστα, αντιπροσωπεύουν την αγνότητα.
Στην Αγγλία τον Μεσαίωνα φορούσαν τη βέρα στο τρίτο δάχτυλο του αριστερού χεριού, εξαιτίας της πεποίθησης ότι οι φλέβες του αριστερού χεριού οδηγούν κατευθείαν στην καρδιά. Φορώντας το δαχτυλίδι σε αυτό το σημείο, το ζευγάρι «ένωνε τις καρδιές του».
Τα συγκεκριμένα δακτυλίδια, χρησιμοποιούνται από την αρχαιότητα σαν σύμβολα της υπόσχεσης για γάμο, ενώ τα συναντούμε και στην Παλαιά Διαθήκη.
Εκτός όμως από σύμβολα του δεσμού μεταξύ των δύο, είναι και σύμβολα εξουσίας και τιμής.
Στην αρχαία εποχή, ο άνδρας έδινε με το δακτυλίδι την εξουσία στη γυναίκα του, να είναι αρχηγός μέσα στο σπίτι.
10. Tα στέφανα είναι σύμβολα βασιλικά (από εκεί και η φράση "θα σε κάνω βασίλισσα"). Με το γάμο δημιουργείται ένα νέο βασίλειο, το σπίτι και η οικογένεια του ζευγαριού. Ο ιερέας αφού ευλογήσει τα στέφανα πάνω στο ευαγγέλιο, κάνει το σημείο του σταυρού πάνω από τα κεφάλια τους και επικαλείται τον ίδιο τον Θεό, να τους στεφανώσει με δόξα και τιμή, στο νέο μικρό τους βασίλειο, όπου θα πρέπει να κυβερνήσουν με σύνεση, σοφία και δικαιοσύνη. Τα στέφανα του γάμου, υπενθυμίζουν επίσης τα στέφανα των μαρτύρων, τονίζοντας τη μαρτυρική διάσταση της Χριστιανικής ζωής και τις άμετρες θυσίες, που χρειάζεται να γίνουν μέσα στο γάμο, για να φτάσουν οι σύζυγοι στην τελείωση.
11. Λίγες μέρες πριν το γάμο προσκαλείτε κόσμος στο σπίτι του ζευγαριού. Οι ανύπαντρες κοπέλες πρέπει να στρώσουν όσο καλύτερα γίνεται το κρεβάτι, ο μόνος που αμφισβητεί το στρώσιμο και μπορεί να το ξεστρώσει εάν δεν του αρέσει είναι ο γαμπρός. Τα κορίτσια θα πρέπει να το ξαναστρώσουν ώσπου ο γαμπρός μείνει ευχαριστημένος! Μετά οι καλεσμένοι πετάνε ρύζι και χρήματα επάνω στο κρεβάτι!Φίλοι και συγγενείς περνούν στην κρεβατοκάμαρα για το ονομαζόμενο «στρώσιμο του κρεβατιού». Στρώνουν λοιπόν, το σεντόνι ( πανωσέντονα, κατωσέντονα, μαξιλαροθήκες και όλα τα σχετικά ) και στη συνέχεια ρίχνουν πάνω στο κρεβάτι ρύζι για να ριζώσει το ζευγάρι, χρήματα για να έχει μια καλή οικονομικά ζωή και στο τέλος και ένα παιδάκι για … καλούς απογόνους!!!
12. Αναφορές σε πέταγμα ρυζιού στους νεόνυμφους σε παλαιά κείμενα δεν υπάρχουν. Η επίσημη εκκλησία θεωρεί το έθιμο ειδωλολατρικό και κάποιοι έφτασαν στο σημείο να το απαγορέψουν. Αν ρωτήσετε κάποιον θα σας πει ότι πετάει ρύζι «για να ριζώσει το ζευγάρι», αν και αυτό μάλλον αποτελεί δικαιολογία. Ορισμένοι ιεροκήρυκες επιμένουν ότι πρόκειται περί ξενόφερτου εθίμου. Από κοντά και οι… νεωκόροι των εκκλησιών, που γλυτώνουν το σκούπισμα μετά το μυστήριο.
13. Κατά τη διάρκεια της τελετής του γάμου οι λαμπάδες, που βρίσκονται απέναντι από το ζευγάρι, δεξιά και αριστερά από το τραπέζι του μυστηρίου, παραμένουν αναμμένες. Το άναμμα των λαμπάδων μέσα στο πλαίσιο της προσευχής στην Ορθόδοξη παράδοση, συμβολίζει το φως Του Χριστού, που φωτίζει και αγιάζει κάθε "άνθρωπον ερχόμενον εις τον κόσμον". Συμβολίζει επίσης και τις φλόγες της Πεντηκοστής.
Οι λαμπάδες έρχονται σβησμένες στην Εκκλησία, και φεύγουν αναμμένες. Βρίσκονται πάντοτε μπροστά από το ζευγάρι, συμβολίζοντας το φως του Χριστού, που παίρνουν από το Μυστήριο που θα φωτίζει το δρόμο τους, στην καινούργια τους ζωή.
14. Σε πολλές πόλεις συνηθίζεται η νύφη μόλις βγεί από το πατρικό να κοιτάξει  πίσω για να μοιάσει το παιδί σε εκείνη.
15. Η νύφη γράφει στη σόλα του παπουτσιού της ονόματα ανύπαντρων κοριτσιών, όποια ονόματα σβήσουνε σημαίνει ότι οι κοπέλες αυτές θα παντρευτούνε σύντομα. Η κοπέλα, της οποίας το όνομα θα σβηστεί πρώτο από την λίστα της σόλας, θα είναι και αυτή που θα «αποκατασταθεί» πρώτη.
17. Καθώς ο γαμπρός ξεκινάει τις ετοιμασίες και αρχίζει να ντύνεται, βάζουν στο σακάκι του (στην τσέπη) μια-δυο χούφτες κουφέτα. Μετά το τέλος του μυστηρίου όλες οι ανύπαντρες κοπέλες φροντίζουν να πάρουν από αυτά τα κουφέτα, τα οποία- σύμφωνα πάντα με το έθιμο- «αναλαμβάνουν δουλειά» το βράδυ, μετά την δεξίωση. Οι κοπέλες θα πρέπει να βάλουν τα κουφέτα κάτω από το μαξιλάρι τους και απλά να κοιμηθούν. Κατά τη διάρκεια της βραδιάς θα ονειρευτούν το άλλο τους μισό, τον άνθρωπο που θα έρθει για να αλλάξει τη ζωή τους.
18. Αφού τελιώσει ο γάμος, το ζευγάρι θα επισκεφθεί το σπίτι του γαμπρού. Εκεί η πεθερά θα τους περιμένει στην πόρτα με κάποιο γλυκό η με μέλι και θα ταίσει και τους δύο για να έχουν γλυκιά ζωή.
19. Η μεταφορά της νύφης στην  αγκαλιά, από το γαμπρό προς την είσοδο του καινούργιου σπιτικού. Έλεγαν λοιπόν από παλιά, ότι εάν η νύφη παραπατήσει, σκοντάψει ή πέσει ενώ περνάει το κατώφλι της καινούριας φωλιάς τους, θα έχει έναν επεισοδιακό και έντονο γάμο. Επειδή ο γαμπρός φυσικά και θα θέλει να αποφύγει κάτι τέτοιο, τη σηκώνει στα χέρια του και τη μεταφέρει μέχρι την είσοδο. Με αυτό τον τρόπο επιδιώκει να εξασφαλίσει, ότι ο γάμος τους θα είναι ευτυχισμένος, επιτυχημένος και καλότυχος χωρίς αναταράξεις…
20. Σύμφωνα με κάποιες ιστορίες, το έθιμο να τσουγγρίζουν τα ποτήρια τους οι καλεσμένοι εξελίχθηκε για να αποφευχθούν οι δηλητηριάσεις. Τσουγγρίζοντας τα ποτήρια τους, σταγόνες από τα ένα ποτήρι έπεφτε στο άλλο άρα δεν μπορούσαν να είναι σίγουροι ότι δε θα δηλητηριαστούν κι άλλοι.  
21. Κατά τη διάρκεια του μυστηρίου ο γαμπρός και η νύφη πίνουν από μια γουλιά κρασί ο καθένας από το ίδιο ποτήρι. Η κίνηση αυτή συμβολίζει την κοινότητα των στιγμών της ζωής τους. Σημαίνει δηλαδή πως από εδώ και στο εξής θα μοιράζονται από κοινού όλες τις στιγμές της ζωής, και χαρές και λύπες.
22. Ο γαμπρός και η νύφη κατά τη διάρκεια της τελετής, στέκονται ο ένας δίπλα στον άλλο, με τη νύφη να στέκεται στα αριστερά του γαμπρού. Η θέση αυτή έχει δύο έννοιες. Υποδηλώνει πως άντρας και γυναίκα είναι ισότιμοι και για αυτο στέκονται ο ένας στο πλάι του άλλου και η γυναίκα στέκεται στα αριστερά του άντρα, γιατί από το αριστερό πλεύρό του Αδάμ φτιάχτηκε η Εύα.

Δεν υπάρχουν σχόλια: